Giá dầu quay đầu vọt lên 114 đô la một thùng vì biển Đỏ

Thị trường dầu vừa cho một bài học về tốc độ đổi chiều. Chỉ ít ngày trước, câu chuyện chủ đạo còn là nguồn cung dồi dào và giá dầu chịu sức ép giảm. Nay, theo các bản tin tài chánh quốc tế sáng nay, giá dầu thô đã vọt lên 114 đô la Mỹ một thùng — mức cao nhứt trong hơn năm tháng — sau khi các cuộc tấn công của lực lượng Houthi nhằm vào tuyến hàng hải khu vực Tây Á leo thang, kèm theo những vụ việc an ninh ảnh hưởng tới Ả Rập Xê Út và các tuyến đường biển quanh bán đảo Ả Rập.

Cơ chế đằng sau cú vọt này không nằm ở giếng dầu nào bị phá. Biển Đỏ và eo Bab el-Mandeb là cổ họng của thương mại thế giới: một phần đáng kể lượng dầu và hàng hóa lưu thông giữa Á và Âu phải qua đó. Khi tên lửa và xuồng không người lái xuất hiện trên tuyến này, thứ tăng giá trước tiên không phải dầu, mà là phí bảo hiểm chiến tranh của tàu chở dầu và cước vận tải — nhiều hãng tàu chọn vòng xuống mũi Hảo Vọng ở Nam Phi, xa thêm hàng ngàn hải lý và nhiều ngày hành trình. Thị trường dầu định giá bằng kỳ vọng: chỉ cần giới kinh doanh tin rằng nguồn cung có nguy cơ bị chậm lại, giá đã nhảy trước khi thực tế xảy ra bất cứ thiếu hụt nào. Đó là lý do một “phí địa chánh trị” có thể cộng thêm hàng chục đô la vào mỗi thùng dầu chỉ trong vài phiên giao dịch.

Với người dân Việt Nam, câu chuyện ở biển Đỏ xa xôi ấy sẽ ghé vào đời sống qua một cửa rất gần: giá xăng trong nước được điều hành theo chu kỳ, bám sát giá thế giới. Nếu dầu giữ ở vùng cao qua kỳ điều hành tới, áp lực tăng giá xăng — vừa mới giảm nhẹ ở kỳ 22/10 — sẽ quay lại, và theo sau nó là cước vận chuyển và giá hàng hóa cuối năm. Theo dõi giá dầu lúc này không phải chuyện của dân đầu cơ: nó là cách đọc trước hóa đơn sinh hoạt của chính nhà mình trong hai, ba tuần tới.