Ngân hàng đua nhau hạ lãi suất vay — người gửi tiền là phía trả giá

Tiền vay đang rẻ đi thấy rõ. Sau chỉ đạo của Chánh phủ và Ngân hàng Nhà nước về việc giảm mặt bằng lãi suất, các ngân hàng thương mại bắt đầu nhập cuộc bằng những con số cụ thể: Techcombank triển khai giảm lãi suất cho vay với mức giảm tới 2%/năm, quy mô gói ưu đãi 40.000 tỉ đồng, tập trung vào lĩnh vực sản xuất, kinh doanh; Sacombank nối tiếp với gói tín dụng 20.000 tỉ đồng dành cho khách hàng cá nhân, mức giảm từ 1,5% tới 2%/năm. Với một khoản vay mua nhà hay vay vốn làm ăn cỡ vài trăm triệu đồng, mức giảm 1,5–2 điểm phần trăm mỗi năm tương đương vài triệu tới cả chục triệu đồng tiền lãi — không phải món quà lớn, nhưng đủ thật để người vay cảm nhận được trong ngân sách hằng tháng.

Tuy nhiên, lãi suất là một cái đòn bẩy có hai đầu. Cùng trong đợt điều chỉnh này, Techcombank cũng giảm lãi suất tiền gửi 0,5% cho các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên, áp dụng cho cả khách hàng cá nhân lẫn doanh nghiệp. Ngân hàng không in ra tiền để cho vay rẻ hơn: chi phí vốn của họ giảm xuống một phần chính vì tiền gửi của dân được trả rẻ đi. Nói cách khác, người hưởng lợi kỳ này là người đang gánh nợ và doanh nghiệp cần vốn lưu động cho mùa cuối năm; người trả giá, một cách lặng lẽ, là người già gửi tiết kiệm lấy lãi sống qua ngày và các gia đình đang dành dụm mua nhà bằng tiền mặt — khoản tiền của họ sinh sôi chậm lại đúng lúc giá cả cuối năm lại thường nhích lên.

Về phía nhà điều hành, đây là một đánh đổi có chủ ý: mặt bằng lãi suất thấp để bơm sức cho sản xuất và tiêu dùng — vùng Đông Nam Bộ vừa có hội nghị riêng chiều nay về khơi thông nguồn lực ngân hàng phục vụ mục tiêu tăng trưởng hai con số. Bài toán của từng gia đình vì thế không còn là “vay hay không vay”, mà là cân lại cả hai phía của sổ sách nhà mình: khoản nợ nào nên cơ cấu lại khi lãi đang rẻ, và khoản tiết kiệm nào nên chốt kỳ hạn dài trước khi lãi gửi xuống thêm. Ai chỉ nhìn một đầu đòn bẩy sẽ tính sai một nửa.