Mỹ duyệt bán 500 hoả tiễn Patriot cho Ukraine, giao hàng phải chờ tới thập niên 2030

Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ ngày thứ Sáu 30/10 cho hay đã duyệt vụ bán 500 hoả tiễn đánh chặn Patriot PAC-3 MSE cho Ukraine, ước tính 2,1 tỉ đô — một trong những bước viện trợ phòng thủ lớn nhứt từ đầu nhiệm kỳ thứ hai của Tổng Thống Trump. Hãng Lockheed Martin là nhà thầu đứng đầu vụ bán này.

Tiền mua hoả tiễn không lấy từ ngân sách Hoa Kỳ. Canada, Đức và Na Uy góp tiền qua chương trình JUMPSTART của Hoa Kỳ, cộng thêm vốn trong nước do khoản vay phụ giúp Ukraine của Liên hiệp Âu Châu tài trợ. Chương trình JUMPSTART dùng tiền đóng góp của các nước đồng minh để mua vũ khí, dịch vụ và huấn luyện cho Ukraine; hồi tháng 8 vừa qua, chương trình này đã dùng để mua 3.350 hoả tiễn hành trình trị giá 825 triệu đô.

Chi tiết đắt nhứt nằm ở thời gian giao hàng: số hoả tiễn này còn chưa chế tạo xong. Hai người nắm vụ bán cho hãng Reuters hay hàng không thể giao trước vài năm đầu thập niên 2030. Tổng Thống Volodymyr Zelenskyy hoan nghênh vụ duyệt bán, nhưng cảnh báo giao hàng phải chờ vài năm nữa; ông xin một gói mùa đông gồm 100 hoả tiễn mỗi tháng. Trong đêm trước ngày duyệt bán, Nga đã phóng 17 hoả tiễn đạn đạo vào Ukraine, theo lời ông Zelenskyy.

Trong khi ấy, phía Nga giữ giọng cứng rắn. Ngoại Trưởng Nga Sergei Lavrov ngày thứ Sáu nói lập trường của Nga không đổi, và lời của ông Zelenskyy về việc giữ các cuộc đánh vào mục tiêu Nga là không phụ giúp cho việc dọn đường đàm phán mới. Một bên cần hoả tiễn ngay trong mùa đông, một bên coi vụ bán là lý do để đàm phán càng xa — và ở giữa là một hợp đồng mà hàng hóa còn nằm trên giấy.

Viện trợ dài hạn thì có, nhưng chiến tranh thì đánh theo mùa. Mùa đông này, Kyiv vẫn phải cầm cự bằng những gì đang có trong tay, trong khi chờ 500 hoả tiễn còn chưa ra khỏi xưởng.