Trump nói về thỏa thuận an ninh Âu Châu, Zelenskyy cảnh báo: dừng chiến tranh trước đã

Chuyện lạ ở Washington trong hai ngày qua: chưa có hòa ước, đã nói tới thỏa thuận an ninh. Tổng Thống Hoa Kỳ Donald Trump, sau khi gặp ông Kirill Dmitriev — đặc phái viên của Tổng Thống Nga Vladimir Putin, người đứng đầu quỹ đầu tư quốc gia của Nga — nói về một thỏa thuận an ninh mới cho Ukraine, 'có thể liên quan tới cả Âu Châu'. Thỏa thuận ấy gồm những gì thì ông chưa nói rõ, chỉ gọi đó là một thỏa thuận 'lớn và đẹp', làm nhiều thủ đô Âu Châu ngơ ngác.

Trong khi ấy, Tổng Thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy nói với đài CNN rằng ông chưa biết nhiều về khung an ninh mà Trump vừa nhắc tới, và cảnh báo một thỏa thuận giữa Nga với Âu Châu 'không đơn giản, mà còn có thể nguy hiểm'. Theo ông, phải dừng chiến tranh trước, chuyện bảo đảm an ninh tính sau — ngược lại với thứ tự mà phía Hoa Kỳ đang gợi ý.

Một tuần bận rộn trước giờ ngồi vào bàn

Vòng đàm phán ba bên Hoa Kỳ – Ukraine – Nga tại Abu Dhabi đã định ngày 10 và 11/11, lần đầu tiên sau chín tháng ba bên mới ngồi lại với nhau. Hôm thứ Năm, NATO, Hoa Kỳ, Ukraine và các nước Âu Châu đã họp ở Brussels để bàn về một kết cục 'công bằng và bền vững'. Ngoại Trưởng Ukraine Andrii Sybiha nói ưu tiên của Kyiv là bảo đảm an ninh, hạ nhiệt ở Biển Đen, ngừng bắn vào hạ tầng năng lượng, đưa trẻ em trở về và trao đổi tù binh — và ông kêu gọi Âu Châu phải tham dự đầy đủ.

Được biết, ngay trong nội bộ Kyiv cũng không ai dám hứa nhiều. Ông Kyrylo Budanov, người đứng đầu Văn phòng Tổng Thống, nói thẳng rằng ông không trông đợi bước đột phá ở Abu Dhabi, nhưng việc hai bên chịu ngồi lại đối mặt sau nhiều tháng đã là một bước tiến đáng kể nhứt. Đặc phái viên Hoa Kỳ Steve Witkoff cho biết Hoa Kỳ sẽ làm trung gian vòng đàm phán cấp làm việc; ông Jared Kushner viết rằng Hoa Kỳ sẽ 'tham khảo chặt chẽ với các đối tác Âu Châu bên lề', và nếu có tiến triển sẽ mở rộng thành khung đa phương có Âu Châu dự trực tiếp.

Nói cho cùng, câu chuyện của tuần này không phải là hòa ước đã tới gần hay chưa — Tổng Thống Trump đã nói câu ấy nhiều lần rồi — mà là thứ tự của mọi chuyện: dừng tiếng súng trước, hay vẽ khung an ninh trước. Zelenskyy chọn vế đầu, Trump đang thử vế sau. Vòng Abu Dhabi ngày 10 và 11/11 sẽ cho thấy bên nào được toại nguyện.