Ít qua trạm, khỏi trả tiền ví điện tử

Trả tiền để được trả tiền — nghe qua đã thấy có gì đó ngược đời. Ấy vậy mà đó đúng là chuyện vừa xảy ra với ví điện tử liên kết tài khoản giao thông: người dân đã trả phí đường qua trạm, rồi còn đứng trước nguy cơ trả thêm một khoản phí duy trì ví mỗi tháng, dù có tháng xe nằm yên trong nhà không qua trạm nào.

Chuyện bắt đầu từ tháng 8, khi VETC và Viettel Money từng dự kiến thu 6.600 đồng mỗi tháng với khách hàng cá nhân và 66.000 đồng với khách hàng tổ chức, doanh nghiệp dùng ví điện tử liên kết với tài khoản giao thông. Sau nhiều ý kiến trái chiều, hai doanh nghiệp đã dừng thi hành mức thu này. Nay, sau khi rà soát, Bộ Xây dựng đề xuất doanh nghiệp thu phí ví theo lượt giao dịch, theo tỉ lệ giá trị giao dịch, hoặc miễn phí với phương tiện ít dùng; cùng lúc, doanh nghiệp phải công khai chánh sách giá để người dân lựa chọn.

Chi tiết đắt nhứt của đề xuất này nằm ở một sự phân biệt mà lâu nay nhiều người lầm tưởng. Được biết, Bộ Xây dựng xác định đây là phí dùng phương tiện thanh toán, thuộc phạm vi của luật về ngân hàng, chứ không phải phí đường bộ hay phí duy trì tài khoản giao thông. Tài khoản giao thông chỉ để quản lý thông tin phương tiện và chủ phương tiện, không chứa tiền; người dân không bắt buộc trả phí để duy trì tài khoản, và việc đổi phương tiện thanh toán cũng không làm mất tài khoản giao thông. Nói cách khác, cái ví và cái tài khoản là hai việc khác nhau, không thể bắt người dân trả tiền cho cả hai như một.

Thu theo lượt thì công bằng hơn thu theo tháng, vì dùng bao nhiêu trả bấy nhiêu, xe nằm nhà khỏi tốn tiền oan. Vả lại, buộc công khai giá và mở rộng kết nối tài khoản giao thông với nhiều ngân hàng và tổ chức trung gian thanh toán là hướng đi đúng: khi người dân được chọn, cạnh tranh sẽ tự kéo phí xuống, khỏi cần ấn định từ trên. Thu phí không sai, nhưng thu phí cho một cái ví nằm yên cả tháng thì sai ở chỗ người trả không thấy mình được gì.