Pháp 320.000 người xuống đường, làn sóng lan sang giới trẻ Đức

Một đoàn người nắm tay nhau đi đầu, phía sau là đồ hóa trang Halloween lẫn trong cờ hiệu — hình ảnh nước Pháp ngày 31/10, khi làn sóng phản đối giá sinh hoạt sang cuối tuần thứ ba. Bộ Nội Vụ Pháp cho biết khoảng 320.000 người xuống đường khắp nước Pháp, trong đó 70.000 người tại Paris. Con số ấy thấp hơn hai cuối tuần trước — 550.000 người ngày 17/10, 410.000 người tuần trước — nhưng làn sóng nay đã lan sang nước khác: Đức.

Tại Đức, phong trào của giới trẻ mang tên “Gen Z regelt” — tạm hiểu là “Thế hệ Z lo được” — đã kéo khoảng 120.000 người xuống đường tại Berlin, Frankfurt, Cologne và Munich, đúng dịp Halloween cho đông người. Giới trẻ Đức nêu cùng nỗi bức xúc như ở Pháp: giá sinh hoạt cao, trường lớp thiếu kinh phí, nỗi lo nghĩa vụ quân sự bắt buộc trở lại. Được biết, làn sóng ở Pháp bắt đầu từ học sinh trung học phản đối trường lớp xuống cấp, thiếu giáo viên và tuyển sinh đại học bất công, rồi lan thành chuyện chung của người đi làm, nông dân và người hoạt động vì môi trường.

Ấy vậy mà sau những con số xuống đường là một cái giá không nhỏ. Tính tới chiều 31/10, cảnh sát Pháp bắt giữ 296 người trong ngày, và từ đầu làn sóng tới 29/10 đã có ít nhứt 1.193 cảnh sát bị thương. Riêng ngày 17/10, hơn 3.000 tiệm buôn bị tấn công, cướp phá và hơn 2.700 người bị bắt giữ. Chánh Phủ Pháp huy động 70.000 nhân viên an ninh cho ngày 31/10, đóng tạm một số ga metro tại Paris và đặt giờ giới nghiêm ban đêm tại một số vùng Paris từ 31/10 tới 2/11.

Với người đi xa, làn sóng này không còn là tin ở xa: Úc, Thụy Điển, Nhật Bổn và Hoa Kỳ đã ra khuyến cáo đi lại cho Pháp và Đức, và ngày 5/11 tới, nghiệp đoàn CGT cùng bốn nghiệp đoàn đường sắt Pháp dự kiến đình công, đe dọa gián đoạn tàu lửa. Người có lịch đi Âu Châu những ngày này nên theo dõi lịch tàu xe từng ngày, tránh chỗ đông người, chừa thêm thời gian mỗi chặng đi.

Số người xuống đường giảm dần qua ba cuối tuần có thể làm người ta tưởng làn sóng nguội, nhưng việc nó lan sang giới trẻ Đức nói điều ngược lại: nỗi bức xúc về giá sinh hoạt không ở một nước, mà ở một thế hệ phải trả nhiều hơn cho cùng một cuộc sống. Câu trả lời, suy cho cùng, không nằm ở con số một cuối tuần, mà ở chỗ giá sinh hoạt và trường lớp có đổi thay thật hay không trong những tháng tới.