Bangladesh lập hội đồng lương sau khi hơn 500 xưởng may đóng cửa vì biểu tình

Một chiếc áo may tại Bangladesh có thể sắp đắt lên — không phải vì vải lên giá, mà vì người may áo đã đứng lên đòi lương. Ngày 1/11, Chánh phủ Bangladesh lập một hội đồng lương sáu người để xét lại lương công nhân may, sau khi làn sóng biểu tình làm 529 xưởng đóng cửa và gần một triệu người phải nghỉ việc.

Được biết, công nhân may đang đòi lương tối thiểu 30.000 taka một tháng, khoảng 245 đô la Mỹ — hơn gấp đôi mức 12.500 taka lúc này. Lý lẽ của họ giản dị: giá thức ăn, nhà ở, xe cộ và thuốc men đều tăng, mà lương thì đứng yên, nên đồng lương cũ nay không còn đủ sống. Cuối tuần rồi, hàng ngàn công nhân chặn đường tại Dhaka và Gazipur, làm tắc giao thông quanh các vùng công nghiệp; tại Ashulia, một vùng may lớn ngoài thủ đô, hàng chục xưởng đã phải ngưng chạy từ thứ Bảy.

Ấy vậy mà việc lập hội đồng chưa làm đường phố yên ngay. Ngày Chủ nhật, biểu tình vẫn tiếp diễn, cảnh sát phải dùng hơi cay và vòi rồng sau khi người biểu tình ném gạch, đốt một xe cảnh sát và một chốt cảnh sát. Theo Hiệp hội các nhà sản xuất và xuất cảng hàng may mặc Bangladesh, làn sóng này đã làm 529 xưởng đóng cửa và 987.190 công nhân phải nghỉ việc. Bộ Trưởng Lao động Ariful Haque Choudhury kêu gọi công nhân trở lại làm việc, cho biết hội đồng gồm hai đại diện công nhân, hai đại diện chủ xưởng, một đại diện Chánh phủ và một thành viên độc lập.

Chuyện ở Bangladesh không ở xa người Việt như ta tưởng. Bangladesh là một trong những nước xuất cảng may mặc lớn nhứt thế giới, cạnh tranh trực tiếp với hàng may Việt Nam. Khi xưởng bên ấy đóng cửa, một phần đơn hàng có thể chạy sang Việt Nam trong ngắn hạn — tin vui cho xưởng trong nước, nhưng cũng là lời nhắc: công nhân may Việt Nam cũng đang sống trong cùng một cơn tăng giá thức ăn, nhà ở và xe cộ. Vả lại, nếu lương may mặc tăng khắp Á Châu, giá áo quần ngoài tiệm rồi cũng nhích lên, người đi chợ là người trả cuối cùng.

Hội đồng lương là cách giải quyết ở giữa: không tăng lương ngay gấp đôi như công nhân đòi, cũng không giữ nguyên như chủ xưởng muốn. Nhưng một hội đồng chỉ có giá trị khi người thợ tin rằng lương mới sẽ đủ sống — nếu không, đường phố Dhaka sẽ lại đông người, và chiếc áo rẻ sẽ lộ ra cái giá thật của nó.