Thuế thu nhập giảm 30% cho hộ buôn nhỏ, doanh thu dưới 10 tỷ đồng

Một tiệm cơm bình dân, một xưởng may gia đình, một công ty vài chục người làm — ba chỗ làm ăn khác nhau, nhưng từ nay cùng chung một tin nhẹ gánh: số thuế thu nhập phải nộp của họ bớt đi ba phần mười.

Phó Thủ Tướng Nguyễn Văn Thắng vừa ký Nghị định 398/2026/NĐ-CP, thi hành Nghị quyết 43/2026/QH16 của Quốc Hội, có hiệu lực từ ngày 29 tháng 10 năm 2026. Văn bản này giảm 30% số thuế thu nhập cá nhân phải nộp cho người làm ăn có doanh thu năm 2026 và 2027 không quá 10 tỷ đồng, kể cả người đứng tên hộ kinh doanh hay người được gia đình ủy quyền làm đại diện. Cùng mức giảm ấy áp cho thuế thu nhập doanh nghiệp của công ty, hợp tác xã và đơn vị sự nghiệp có hoạt động kinh doanh, nếu doanh thu năm cũng nằm trong ngưỡng ấy.

Ấy vậy mà con số 30% này cần hiểu cho đúng. Đây là giảm 30% số thuế phải nộp, không phải giảm 30% doanh thu, cũng không phải mọi thứ thuế đều nhẹ đi — thuế giá trị gia tăng và các khoản khác vẫn giữ nguyên. Vả lại, công ty đang hưởng ưu đãi thuế thì mức giảm chỉ tính trên số thuế còn lại sau khi trừ ưu đãi. Được biết, doanh thu để xét ngưỡng không chỉ tính tiền bán hàng mà còn gồm doanh thu tài chánh và thu nhập khác, kể cả doanh thu của đơn vị phụ thuộc.

Chi tiết đắt giá nhứt nằm ở chỗ vượt ngưỡng. Người làm ăn được tự kê khai giảm khi tạm nộp hằng quý, nhưng nếu doanh thu thực tế cả năm vượt quá 10 tỷ đồng thì phải nộp bổ sung phần thuế đã giảm. Nói cách khác, ngưỡng 10 tỷ đồng là một lằn ranh, không phải một cái phao: tiệm buôn làm ăn khá lên thì mừng, nhưng sổ sách phải theo kịp doanh thu, kẻo cuối năm lại phải trả một khoản không ngờ.

Với những hộ buôn nhỏ vốn sống bằng tiền xoay vòng từng tháng, ba phần mười thuế được giữ lại cũng là vốn để trả lương, nhập hàng, hay chỉ đơn giản là thở nhẹ hơn một chút giữa lúc buôn bán còn khó. Một chánh sách tốt, suy cho cùng, không đo bằng lời hứa mà đo bằng số tiền còn lại trong tay người làm ăn — và hai năm tới sẽ cho thấy con số này có tới đúng chỗ hay không.