Hai siêu tàu dầu trúng mìn ở Hormuz: Tehran nói mình làm chủ eo biển, Washington nói đó là tin bịa để đẩy giá dầu

Sáng thứ Bảy 24/10, Hải quân của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran loan báo: hai siêu tàu dầu chở hơn 4,5 triệu thùng dầu thô đã trúng mìn hải quân khi đi qua tuyến phía nam eo biển Hormuz — tuyến mà Tehran gọi là «tuyến không được phép». Theo bản tin này, các vụ nổ và hoả hoạn ở buồng máy khiến cả hai con tàu mất khả năng di chuyển, thuỷ thủ đoàn phải bỏ tàu. Cần nói rõ: đây là tường thuật từ một phía, chưa được kiểm chứng độc lập.

Tổng tham mưu trưởng quân đội Iran, tướng Ali Abdollahi, tuyên bố Tehran đang kiểm soát hoàn toàn eo biển Hormuz, và «trong bất kỳ hoàn cảnh nào, vào bất kỳ lúc nào», Iran cũng không cho tàu chiến Mỹ tiến vào vịnh Ba Tư. Ông còn nhắn gửi Tổng thống Mỹ rằng ông «chỉ nên mơ» đến chuyện quân đội Mỹ trở lại vịnh Ba Tư.

Washington kể một câu chuyện gần như ngược lại. Tổng thống Donald Trump bác bỏ các tường thuật của Iran, nói Tehran đang «bịa ra các vụ tấn công, mìn và đủ thứ khác» để đẩy giá dầu lên trước cuộc bầu cử giữa kỳ ngày 3/11. Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent thì khẳng định dầu xuất khẩu từ vịnh Ba Tư đang trở lại mạnh mẽ và đã vượt mức trước xung đột. Đại sứ Mỹ tại Thổ Nhĩ Kỳ Tom Barrack nói một cuộc không kích vào Iran ngay cuối tuần này là «hoàn toàn có thể», nhưng ngoại giao vẫn đang chạy — các vấn đề trên bàn là eo biển, làm giàu uranium, dỡ bỏ trừng phạt và cam kết an ninh với Israel. Chính ông Trump sau đó lại tỏ ra không biết về phát biểu này.

Vì sao một mặt biển xa xôi lại đáng để người đọc ở Sài Gòn quan tâm? Vì eo biển Hormuz là cửa ngõ của dầu mỏ thế giới: mỗi lần tin xấu từ đó dội về, giá dầu thế giới lại nhích lên — như tuần này, khi giá dầu đã leo lên vùng cao nhứt nhiều tháng vì căng thẳng ở biển Đỏ và nay thêm Hormuz. Giá dầu leo thang chưa bao giờ là tin vui cho người phải đổ xăng. Con số 4,5 triệu thùng không phải một vụ va quẹt nhỏ, mà là khối lượng đủ lớn để cả thị trường phải lắng nghe.

Khi hai phía kể hai câu chuyện khác nhau về cùng một mặt biển, điều chắc chắn duy nhất là mặt biển ấy đang nóng lên từng ngày. Còn người trả hoá đơn cuối cùng — từ chủ tàu, lái xe tải cho đến người đi xe máy ở Sài Gòn — vẫn là những người không có mặt trên bàn đàm phán nào cả.