Nga–Ukraine đồng ý ngừng bắn tại Oleshky từ 27/10: một thị trấn được yên, chưa phải một cuộc chiến được dừng

Giữa một tuần mà tên lửa vẫn rơi xuống các nhà máy điện của Ukraine và hàng trăm ngàn hộ dân mất điện, bỗng có một tin khác giọng: Nga và Ukraine đã đồng ý tạm ngừng chiến sự tại Oleshky, một thị trấn thuộc tỉnh Kherson, bắt đầu từ ngày 27/10. Tin do phía Mỹ công bố, và ba bên Mỹ, Nga, Ukraine dự kiến nối lại đàm phán hòa bình. Một thị trấn được yên — giữa một cuộc chiến chưa có dấu hiệu dừng.

Oleshky không phải là một cái tên ngẫu nhiên. Thị trấn nằm bên tả ngạn sông Dnipro, đối diện thành phố Kherson — tức là ngay trên tuyến lửa, nơi mà một cây cầu hư, một con đường ngập cũng đủ đổi cục diện. Lệnh ngừng bắn ở đây chỉ gói trong phạm vi hẹp: ngừng bắn tại một nơi, không phải ngừng bắn toàn tuyến. Ai đọc tin này mà tưởng chiến tranh sắp hết thì đã đọc quá đà.

Chi tiết đáng nhớ nhứt: cùng tuần này, Ukraine đã đánh sâu vào nội địa Nga — một cơ sở chứa dầu ở Saint Petersburg và một nhà máy sản xuất drone ở tỉnh Rostov — trong khi Nga không kích hạ tầng điện lực của Ukraine suốt cả tuần. Nghĩa là hai bên vừa đánh, vừa nói: tay vẫn cầm súng, miệng vẫn bàn chuyện ngừng bắn. Đó không phải là mâu thuẫn, mà là bản chất của đàm phán trong chiến tranh.

Hệ quả trước hết thuộc về dân thường ở Oleshky: vài ngày không có tiếng súng là vài ngày sửa nhà, chôn cất người thân, nhận hàng cứu trợ. Xa hơn, một lệnh ngừng bắn cục bộ, nếu giữ được, có thể thành mẫu cho những điểm nóng khác — còn nếu vỡ, nó sẽ thành bằng chứng cho thấy ngay cả một thị trấn cũng khó giữ yên.

Hòa bình không bắt đầu bằng một chữ ký lớn, mà thường bắt đầu bằng một nơi nhỏ chịu yên trước. Oleshky được yên vài ngày chưa phải là chiến tranh đã dừng — nhưng trong một cuộc chiến đã kéo dài nhiều năm, vài ngày yên cũng là thứ người ta phải chờ đợi bằng cả năm trời.