Khí đốt châu Âu vọt lên cao nhứt gần bốn năm: mùa đông chưa tới, nỗi lo đã tới trước

Mùa đông còn chưa gõ cửa, nhưng giá khí đốt ở châu Âu đã lên tới mức cao nhứt kể từ cuối năm 2022. Hợp đồng khí đốt chuẩn Dutch TTF giao tháng tới tăng 3,8% trong phiên thứ Sáu, lên 93,40 euro một megawatt giờ, khép lại một tuần tăng gần 7%. Người dân chưa cần đốt lò sưởi, hóa đơn tương lai đã nóng lên trước.

Cơ chế của đợt tăng này không nằm ở một đường ống nào bị khóa, mà ở nỗi lo lan ra từ Trung Đông. Xung đột leo thang đã khiến nhiều tàu chở khí hóa lỏng ngại đi qua eo biển Hormuz, buộc phải đi vòng qua châu Phi, lượng khí giao ngay cập các cảng tái hóa khí của châu Âu vì thế mà thưa hẳn. Khi đường đi dài ra, giá phải đắt lên — đó là phép tính không cần bàn cãi, và người trả tiền cuối cùng không phải là hãng tàu, mà là người dùng cuối.

Chi tiết đáng nhớ nhứt nằm ở chỗ: cùng tuần lễ đó, dầu Brent cũng vọt lên 116,72 USD một thùng, cao nhứt từ cuối tháng Tư, trong khi vàng lại rơi xuống dưới ngưỡng 4.000 USD một ounce. Một tuần mà dầu và khí cùng tăng, vàng cùng giảm — thị trường đang kể một câu chuyện duy nhất: nỗi lo lạm phát trở lại, và dòng tiền bán thứ trú ẩn để chạy theo thứ hưởng lợi từ giá năng lượng.

Hệ quả đi nhiều lớp. Trước hết là hóa đơn sưởi ấm của hàng triệu gia đình châu Âu khi đông về, rồi tới giá điện, giá phân bón, giá lương thực — vì khí đốt là đầu vào của cả ba. Xa hơn, khi châu Âu phải tranh mua khí giao ngay với giá cao, các nước châu Á nhập khí cũng phải trả đắt hơn, và vòng xoáy đó cuối cùng chạm tới cả những nền kinh tế không hề dính dáng tới chiến sự.

Bài học cho người giữ tiền thì cũ mà vẫn mới: giá năng lượng không chỉ do cung cầu quyết, mà do nỗi sợ quyết. Ai từng nghĩ vàng chỉ có lên, tuần này đã thấy vàng cũng có tuần tệ nhứt kể từ tháng Sáu. Giữ tiền khôn ngoan không phải là đoán đúng một thứ, mà là đừng đặt hết niềm tin vào một thứ — nhứt là khi thế giới đang nóng lên từng ngày.