Ngừng bắn Oleshky hết hạn, Kyiv tố Moscow lợi dụng sáu ngày yên tiếng

Sáng thứ Hai 2/11, Bộ Tổng tham mưu Ukraine cho hay trên mạng X rằng quân Nga đã lợi dụng lệnh ngừng bắn nhân đạo ở Oleshky để củng cố vị trí: luân chuyển đơn vị, đắp công sự, giăng biện pháp chống máy bay không người lái dọc đường, tăng vận chuyển hậu cần kể cả đạn dược. Phía Ukraine nói quân mình giữ đúng thỏa thuận, còn phía bên kia dùng quãng ngừng bắn để chuẩn bị đánh tiếp.

Hai lời kể khác nhau về cùng sáu ngày

Lệnh ngừng bắn có hiệu lực từ thứ Ba 27/10, hết hạn lúc 21 giờ GMT tối Chúa Nhựt 1/11, sau khi Nga từ chối gia hạn theo nhà chức trách Ukraine. Đây là quãng ngừng bắn tại chỗ dài nhứt từ năm 2022, và gần 800 người đã ra khỏi Oleshky theo lời Đệ nhứt Phu nhân Hoa Kỳ Melania Trump. Ấy vậy mà, hai lời kể về sáu ngày ấy khác nhau: Ủy viên nhân quyền Ukraine Dmytro Lubinets viết trên Telegram rằng cả hai phía đều giữ đúng điều đã nhận, trong khi Bộ Tổng tham mưu nói Nga đã lợi dụng nó. Reuters chưa ghi lời đáp của phía Nga về lời tố này, nên đây mới là lời tố từ một phía, chưa phải kết luận chung cuộc.

Vùng Kherson lại nghe tiếng súng

Sáng thứ Hai, Yaroslav Shanko, người đứng đầu chánh quyền quân quản thành phố Kherson, cho hay giữa thành phố có vụ đánh bằng máy bay không người lái, không ai bị thương. Thống Đốc vùng Oleksandr Prokudin cho hay trong 24 giờ tới 4 giờ GMT sáng thứ Hai, quân Nga đã pháo kích và tấn công bằng máy bay không người lái và phi cơ vào 16 khu dân cư do Ukraine kiểm soát, kể cả thủ phủ Kherson. Lữ đoàn thủy quân lục chiến số 34 “Borysfen” kêu dân trong vùng đừng coi thường còi báo động, vì có lý do chờ đợt đánh nhau dữ dội hơn.

Quãng ngừng bắn đã cứu gần 800 người khỏi thị trấn bị vây hãm — phần thật không ai phủ nhận. Nhưng tiếng súng trở lại sáng hôm sau, hai phía kể khác nhau về cùng sáu ngày, nên niềm tin cho lần ngừng bắn kế tiếp mỏng đi một lớp. Trong khi ấy, bên lề hội nghị G20, Hoa Kỳ vẫn dò dẫm thỏa thuận ngừng bắn hạn chế ở Hắc Hải cho tàu ngũ cốc và năng lượng an toàn trước mùa đông. Một quãng yên tiếng cứu được người là điều quý nhứt sáu ngày này, nhưng chỉ khi hai phía cùng giữ thì nó mới thành bước đầu hòa bình, chứ không phải quãng nghỉ để chuẩn bị đánh tiếp.