Bầu cử Do Thái: hai phe cùng 51 ghế, chưa ai đủ lập chánh phủ

Có một cuộc bầu cử mà cả hai bên đều tuyên bố mình thắng, trong khi con số lại nói chưa ai thắng: đó là cuộc bầu cử Quốc Hội Do Thái ngày 27/10, cuộc bầu cử toàn quốc đầu tiên kể từ ngày 7/10/2023. Hơn 7 triệu cử tri đủ tư cách đi bầu, và tỉ lệ đi bầu vượt 77%, cao nhứt từ năm 1999 — đông kỷ lục, nhưng chưa chọn được người cầm lái.

Được biết, các thăm dò ngoài phòng phiếu của hai đài Kan 11 và Channel 13 đều cho hai phe cùng 51 ghế, còn Channel 12 cho phe Netanyahu nhỉnh hơn, 52 ghế so với 49 ghế. Trong khi ấy, đảng Likud của ông Netanyahu vẫn là đảng lớn nhứt, với chừng 24 tới 27 ghế, còn đảng Yashar của cựu tổng tham mưu trưởng Gadi Eisenkot được chừng 21 tới 22 ghế. Nhưng con số quyết định là 61 ghế — đa số trong Quốc Hội 120 ghế — và chưa phe nào chạm tới.

Ấy vậy mà ngay trong đêm, cả hai bên đều lên tiếng như thể mình đã thắng. Ông Netanyahu kêu gọi thành lập một chánh phủ cánh hữu mạnh, còn ông Eisenkot nói cử tri đã bác bỏ ông Netanyahu và kêu gọi ông rút khỏi chánh trường. Không bên nào tuyên bố thắng cử, nhưng cả hai đều muốn giữ thế chủ động trước vòng thương lượng sắp tới.

Vả lại, bài toán lập chánh phủ còn khó hơn vì những ghế nằm ngoài hai phe. Các đảng Ả Rập ngoài hai khối lớn được dự báo chừng 18 ghế, đủ sức giữ cán cân — nhưng ông Eisenkot gần như đã loại trừ khả năng lập chánh phủ chung với họ. Trong khối của ông Netanyahu, các đảng tôn giáo cực hữu của Itamar Ben-Gvir và Bezalel Smotrich được dự báo cộng lại 13 ghế, không tăng đáng kể so với trước. Nói cách khác, muốn đủ 61 ghế, bên nào cũng phải thuyết phục những người vốn không muốn ngồi chung với mình.

Trong khi ấy, ông Netanyahu vẫn giữ ghế Thủ Tướng tạm quyền, trong lúc thương lượng có thể kéo dài nhiều tuần, thậm chí dẫn tới một cuộc bầu cử khác. Kết quả cuối cùng được chứng nhận dự kiến công bố ngày 4/11, nhưng bài toán 61 ghế vẫn còn đó. Với người dân trong vùng, những quyết định lớn — từ Gaza tới Iran, từ ngân sách tới an ninh — đều phải chờ một chánh phủ có đủ đa số để quyết. Một cuộc bầu cử mà hơn ba phần tư cử tri đi bầu, cuối cùng lại chưa chọn được người cầm lái: đó là nghịch lý mà cử tri Do Thái vừa gửi ra cho cả thế giới.