Từ 1/11, tiền điện và tiền xăng có thể nhẹ đi

Lâu nay, người đi chợ quen nghe giá điện, giá xăng chỉ có một chiều đi lên. Ấy vậy mà, cuộc họp ngày 27/10 tại trụ sở Chánh Phủ lại bàn chuyện ngược lại: làm sao để hai khoản ấy nhẹ đi từ 1/11 tới hết tháng 3 sang năm, để phụ giúp người dân và doanh nghiệp trong mùa cuối năm, lúc nhà nào cũng chi tiêu mạnh nhứt.

Theo kết luận cuộc họp do Phó Thủ Tướng Nguyễn Văn Thắng chủ trì, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) phải tính toán, tiết giảm tối đa chi phí để có phương án giảm giá bán lẻ điện bình quân, áp dụng từ ngày 1/11/2026 đến hết ngày 31/3/2027, rồi trình Bộ Công Thương kiểm tra và cho ý kiến. Cùng lúc, Bộ Tài Chánh được giao chủ trì, phối hợp với các bộ liên quan, xét cơ sở pháp lý và tính khả thi của phương án đưa thuế xăng các loại về 0% trong cùng thời gian, rồi trình lên cấp trên xem xét, quyết định, xong trước ngày 1/11.

Điểm cần nói rõ ngay: đây mới là chuyện tính phương án, chưa phải quyết định giảm giá. Mức giảm bao nhiêu, giảm cho ai — tất cả đều chưa có. Nên giữ tin này ở đúng chỗ của nó: một hướng đi đã được giao làm gấp, chứ chưa phải hóa đơn tháng 11 đã nhẹ đi.

Vả lại, hai khoản giảm này đi hai đường khác nhau. Giá điện giảm được hay không nằm ở chỗ EVN tiết giảm được bao nhiêu chi phí. Thuế xăng về 0% lại là chuyện của luật thuế và ngân sách: bớt một khoản thu là ngân sách hụt một khoản, nên phải tính kỹ tác động trước khi quyết. Một bên là bài toán chi phí, một bên là bài toán thu chi — gộp chung vào một tin vui thì dễ, làm cho trọn thì khó hơn.

Nếu cả hai đều thành, người được lợi đầu tiên là mỗi nhà: tiền điện tháng nào cũng phải trả, tiền xăng thì đi vào giá chở hàng, giá rau, giá cá ngoài chợ. Bớt được hai khoản gốc ấy, sức ép lên bữa cơm gia đình sẽ nhẹ đi trong những tháng giáp Tết, khi nhà nào cũng chi nhiều hơn thường lệ. Trong khi ấy, tiệm buôn, xưởng may, quán ăn cũng thở được một hơi, vì điện và xăng là khoản chi không tránh được ngày nào.

Hạn báo cáo là trước ngày 1/11, nghĩa là chỉ vài ngày nữa sẽ rõ phương án có thành hình hay không. Trang sẽ theo dõi và loan tiếp khi có quyết định sau cùng. Còn bây giờ, tin vui này đáng mừng — nhưng đáng mừng nhứt vẫn là lúc nó thành tiền thật bớt đi trên hóa đơn.