Lula thắng cử ở Brazil, với 51,76% phiếu

Vòng một thua, vòng hai thắng — cuộc bầu cử Brazil năm nay đi ngược với dự đoán của nhiều người. Ông Luiz Inácio Lula da Silva, Tổng Thống đương nhiệm, đã thắng vòng hai ngày 25/10 với 51,76% phiếu, đánh bại ông Flávio Bolsonaro, người từng dẫn đầu vòng một đầu tháng 10. Một chiến thắng sít sao, đủ để mở nhiệm kỳ thứ tư không liên tục của một người đã 80 tuổi.

Kết quả chưa làm dịu được tranh cãi. Ông Flávio Bolsonaro, 45 tuổi, nghị sĩ bang Rio de Janeiro, con trai trưởng của cựu Tổng Thống Jair Bolsonaro, chưa nhận thua và nói sẽ xin hủy kết quả. Trước đó, một thẩm phán Tòa Tối Cao đã ra lệnh kéo dài giờ bỏ phiếu thêm 2 giờ, dù phiếu đã bắt đầu được đếm. Cả hai phía đều từng xin kéo dài giờ, vì xe cộ chậm trễ và mưa lũ ở miền Nam. Được biết, ông Jair Bolsonaro đang chịu án 27 năm, thi hành tại nhà, sau khi tòa kết tội âm mưu đảo chánh năm 2022.

Trong khi ấy, quan hệ với Hoa Kỳ là sợi dây căng nhứt của cuộc bầu cử. Phía ông Lula tố cáo Chánh Phủ Hoa Kỳ can thiệp để phụ giúp đối thủ; Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ nói cáo buộc ấy vô căn cứ. Trước bầu cử, ông Lula từ chối cấp thị thực cho hai nhà ngoại giao Hoa Kỳ, và chưa phê chuẩn ứng viên đại sứ của Tổng Thống Donald Trump; phía Hoa Kỳ đáp lại bằng cách thu hồi thị thực ngoại giao của đại sứ Brazil. Ông Trump không công khai ủng hộ ông Bolsonaro, nhưng ông Bolsonaro từng khoe quan hệ thân thiết với Tòa Bạch Ốc.

Hệ quả kinh tế tới ngay sau phiếu bầu. Hoa Kỳ đang áp thuế 25% lên hàng Brazil, với một số mặt hàng được miễn. Phe ông Bolsonaro hy vọng quan hệ với ông Trump sẽ giúp hạ thuế; phe ông Lula nói Brazil không chấp nhận làm thuộc địa của ai — câu ông Lula nói trong bài diễn văn thắng cử: “Đất nước này không chấp nhận làm thuộc địa của bất kỳ ai.” Với người đi chợ ở Sài Gòn, chuyện này không xa: Brazil xuất cảng cà phê, thịt bò lớn, nên thuế quan ấy có thể dội tới giá hàng nhập, dù chậm một nhịp.

Ở tầm vùng, chiến thắng của ông Lula ngắt mạch thắng liên tiếp của phe cánh hữu ở Mỹ La Tinh. Giới quan sát cho rằng ông Lula sẽ vừa hợp tác vừa giữ khoảng cách với Washington, và xích lại gần Trung Quốc. Một cuộc bầu cử chia đôi đất nước không kết thúc khi đếm xong phiếu; nó kết thúc khi bên thua chấp nhận luật chơi, và bên thắng cai trị cho cả hai nửa.