Oleshky yên tiếng súng 30 giờ, đoàn cứu trợ sửa soạn vào thị trấn

Rạng sáng 27/10, tiếng súng tại Oleshky và quanh vùng Kherson đã yên. Ủy viên nhân quyền Ukraine Dmytro Lubinets cho hay 30 giờ đầu tiên trôi qua mà không có vi phạm nào; phía Nga, Bộ Quốc Phòng nước này cũng cho hay quân đội Nga đã ngừng tấn công tại Kherson. Hai phía vốn hiếm khi đồng thanh, lần này cùng nói một điều: lệnh ngừng bắn đang được giữ.

Một thị trấn còn lại khoảng 2.000 người

Oleshky nằm bên tả ngạn sông Dnipro, đối diện thành phố Kherson. Trước chiến tranh, thị trấn có khoảng 24.000 dân; nay chỉ còn khoảng 1.700 tới 2.000 người, phần lớn là người già, trong đó có khoảng 50 trẻ em yếu ớt nhứt. Đường đi bị gài mìn, máy bay không người lái quần đảo trên đầu, khiến dân gần như không còn đường ra. Được biết, lệnh ngừng bắn này kéo dài tới ngày 1/11. Ban đầu, kế hoạch định bắt đầu từ 29/10, nhưng hai phía đã dời lên sớm hai ngày và nới rộng ra khắp vùng Kherson, để đoàn xe đi lại an toàn.

Theo kế hoạch, đoàn dân sự hai phía mang lương thực, thuốc men và nước uống vào thị trấn, tới từng nhà xem dân cần gì, rồi mở đường cho ai muốn rời đi. Kyiv còn dặn dân đừng đăng tải lộ trình hay giờ giấc của đoàn xe. Việc cứu trợ này do Văn phòng Đệ nhứt Phu nhân Hoa Kỳ đứng ra thu xếp, sau khi bà làm việc với đại diện dân sự của cả Nga và Ukraine.

Một lệnh ngừng bắn nhỏ, và hai cách đọc khác nhau

Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov ngày 26/10 không loại trừ khả năng Oleshky thành tiền lệ dọc tuyến lửa. Trong khi ấy, ông Arakhamia gọi đây là bước xuống thang lớn nhứt từ năm 2022 tới nay. Vả lại, cả hai cách đọc đều chưa vượt qua được một giới hạn: lệnh ngừng bắn này chỉ gói trong một vùng và một thời hạn. Ngoài vùng Kherson, chiến sự vẫn tiếp diễn: Kharkiv hứng hỏa hoạn lớn vì bị oanh kích, Ukraine đánh bằng máy bay không người lái vào đất Nga, và Tổng Thống Zelensky cảnh cáo kho tên lửa Patriot không đủ đối phó với tên lửa đạn đạo của Nga.

30 giờ yên tiếng súng chưa làm nên hòa bình, cũng chưa đủ để gọi là một bước ngoặt. Nhưng với những người già còn kẹt trong thị trấn mà đường ra đã bị mìn bịt kín, 30 giờ ấy là lần đầu tiên sau nhiều tháng họ dám tin rằng có người đang tìm đường tới với mình — và niềm tin ấy, dù mong manh, cũng đáng giữ gìn hơn bất kỳ lời tuyên bố nào.